Bir zamanlar gülüp geçtiğiniz şeyler artık sizi çileden çıkarıyor. Sabah kalktığınızda zaten gergin olduğunuzu fark ediyorsunuz. Trafik, ev, iş, sosyal medya, her şey aynı tetiği çekiyor: “durduk yere” sinirleniyor gibisiniz. Bu tabloya “durumsal öfke” değil, kronik sinirlilik denir ve tek bir sebebi yoktur. Çoğu zaman altta hem fizyolojik hem psikolojik bir birikim vardır. Bu yazıda […]

Olumsuz düşünceleri değiştirmenin yolu onları bastırmak ya da yerine olumlu cümleler koymak değil, kanıtlarıyla sınamaktır. Psikolojide bilişsel yeniden yapılandırma adı verilen bu süreçte en sık kullanılan araç düşünce kaydıdır: düşünceyi yazıya döken, sorgulayan ve daha dengeli bir alternatife ulaştıran basit bir form. Bu yazı bir bilgi yazısı değil, bir kullanım kılavuzu. Aşağıda iki aracı adım […]

Bilişsel çarpıtmalar, zihnin bir olayı gerçekte olduğundan farklı yorumlamasına yol açan sistematik düşünce hatalarıdır. Herkeste görülürler ve tek başlarına bir hastalık belirtisi değildirler; ancak sıklaştıklarında kaygıyı, kendine yönelik eleştiriyi ve olumsuz duygu durumunu belirgin biçimde besleyebilirler. Bir mesajınıza saatlerdir cevap gelmediğinde aklınıza “bana kızmış olmalı” düşüncesi geliyorsa, bu bir gözlem değil bir yorumdur — ve […]

Sürekli olumsuz düşünme, zihnin aynı olumsuz düşünce ya da anıya tekrar tekrar dönmesi ve bu döngüden çıkamamasıdır. Psikolojide buna ruminasyon denir. Tek başına bir hastalık değildir; ancak uzun sürdüğünde depresyon, anksiyete ve uyku sorunlarıyla yakından ilişkilidir ve günlük yaşamı belirgin şekilde zorlaştırabilir. Sabah gözünüzü açtığınız anda dün söylediğiniz bir cümle aklınıza geliyorsa, bir türlü kapanmayan […]

Giriş Psikoz, kişinin gerçeklikle bağının kısmen ya da tamamen kopmasına yol açan bir belirti grubudur. Psikoz nedir sorusunun en kısa yanıtı şudur: beynin bilgi işleme biçimi geçici olarak değişir, kişi var olmayan sesler duyabilir, görüntüler görebilir veya gerçek olmayan inançlara güçlü biçimde bağlanabilir. Psikoz ne demek? Günlük dilde psikoz, “gerçeği olduğu gibi değerlendirememe hâli” anlamına […]

Anksiyeteye ne iyi gelir sorusu, kaygıyla yaşayan pek çok kişinin ilaç kutusuna uzanmadan önce aradığı ilk yanıttır. İyi haber şu: hafif ve orta düzeydeki kaygıda bazı bitkiler, besinler ve günlük alışkanlıklar sinir sistemini gerçekten yatıştırabiliyor. Ancak baştan net bir çerçeve çizelim: bu yazıda anlatılan yöntemler destekleyicidir, tıbbi tedavinin yerini tutmaz. Kaygınız günlük hayatınızı, uykunuzu veya […]

Son birkaç yıldır sohbetlerimize yeni bir kelime yerleşti: “flag.” Bir arkadaşımız yeni tanıştığı biriyle ilgili bir şeyler anlatırken “valla bu bir red flag galiba” diyor, bir başkası partnerinin davranışını “tam bir green flag” diye övüyor. Bu kelimeler artık o kadar hayatımızın içinde ki, ne anlama geldiklerini bazen tam düşünmeden kullanır olduk. Gelin bu bayrakların gerçekte […]

Kendinizi uzun süredir mutsuz, yorgun ya da isteksiz hissediyor ve “acaba depresyonda mıyım?” diye merak ediyorsanız, yalnız değilsiniz. Depresyon belirtilerini değerlendirmek için dünya çapında en yaygın kullanılan araçlardan biri Beck Depresyon Ölçeği‘dir. Bu yazıda Beck depresyon ölçeğinin ne olduğunu, nasıl puanlandığını, sonuçların ne anlama geldiğini ve online olarak nasıl uygulanabileceğini açıklıyoruz. Hemen değerlendirmek isterseniz: Beck […]

Hepimiz o tanıdık titreşimi biliyoruz. Telefon masanın üzerinde kısacık bir ışık yakıp söndüğünde, elimizdeki işi bir kenara bırakıp ekrana uzanıveririz. Çoğu zaman fark bile etmeyiz; parmaklarımız biz karar vermeden çoktan telefona gitmiştir. Peki bu küçük zillerin ardında ne var? Neden bu kadar zor görmezden geliyoruz? Bu yazıda, günün her saatinde bize seslenen bildirimlerin beynimizle nasıl […]