Bir konuşmanın ardından nedenini tam bilmeden kendinizi suçlu hissettiğiniz, aslında istemediğiniz bir şeye “tamam” dediğiniz ya da yaşadığınız bir olayı yanlış hatırladığınızdan şüphelendiğiniz oldu mu? Bu deneyimlerin ortak noktası çoğu zaman manipülasyondur. Manipülasyon tek bir büyük olaydan çok zamanla biriken küçük cümleler, bakışlar ve sessizliklerle işler; bu yüzden fark edilmesi de zordur. Bu rehberde “manipüle […]

Aynı konu yüzünden bu ay kaçıncı kez tartıştığınızı hatırlıyor musunuz? Çoğu çift için sorun, konunun kendisi değil, o konunun nasıl konuşulduğudur. Bulaşıklar, aile ziyaretleri ya da telefonda geçirilen süre çoğu zaman yüzeydeki başlıklardır. Asıl mesele, “Beni duyuyor musun, benim için burada mısın?” sorusunun cevapsız kalmasıdır. İlişkide iletişim, iki kişinin yalnızca bilgi alışverişi yapması değil, birbirinin […]

Esrar, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) raporlarına göre dünyada en yaygın kullanılan yasa dışı madde ve Türkiye’de de en sık kullanılan maddeler arasında yer alıyor. Pek çok kişi esrara “biraz rahatlamak”, “stres atmak” ya da “uyuyabilmek” için başlıyor ve onu başlangıçta risksiz bir bitki olarak görüyor. Zamanla tablo değişebiliyor: uyku bozuluyor, ruh hali […]

“Arkadaşlık testi” diye arattığında karşına çıkanların çoğu kanka testi, BFF testi ya da “arkadaşını ne kadar tanıyorsun?” testi gibi birkaç dakikada biten, paylaşmak için tasarlanmış eğlencelerdir. Bunlarda yanlış bir şey yok. Ama arkadaşlığının kalitesi hakkında sana pek bir şey söylemezler. Aynı aramayı yapan başka bir grup daha var: yakın ilişkilerinde bir şeylerin eksik kaldığını hisseden, […]

Bir zamanlar gülüp geçtiğiniz şeyler artık sizi çileden çıkarıyor. Sabah kalktığınızda zaten gergin olduğunuzu fark ediyorsunuz. Trafik, ev, iş, sosyal medya, her şey aynı tetiği çekiyor: “durduk yere” sinirleniyor gibisiniz. Bu tabloya “durumsal öfke” değil, kronik sinirlilik denir ve tek bir sebebi yoktur. Çoğu zaman altta hem fizyolojik hem psikolojik bir birikim vardır. Bu yazıda […]

Olumsuz düşünceleri değiştirmenin yolu onları bastırmak ya da yerine olumlu cümleler koymak değil, kanıtlarıyla sınamaktır. Psikolojide bilişsel yeniden yapılandırma adı verilen bu süreçte en sık kullanılan araç düşünce kaydıdır: düşünceyi yazıya döken, sorgulayan ve daha dengeli bir alternatife ulaştıran basit bir form. Bu yazı bir bilgi yazısı değil, bir kullanım kılavuzu. Aşağıda iki aracı adım […]

Bilişsel çarpıtmalar, zihnin bir olayı gerçekte olduğundan farklı yorumlamasına yol açan sistematik düşünce hatalarıdır. Herkeste görülürler ve tek başlarına bir hastalık belirtisi değildirler; ancak sıklaştıklarında kaygıyı, kendine yönelik eleştiriyi ve olumsuz duygu durumunu belirgin biçimde besleyebilirler. Bir mesajınıza saatlerdir cevap gelmediğinde aklınıza “bana kızmış olmalı” düşüncesi geliyorsa, bu bir gözlem değil bir yorumdur — ve […]

Sürekli olumsuz düşünme, zihnin aynı olumsuz düşünce ya da anıya tekrar tekrar dönmesi ve bu döngüden çıkamamasıdır. Psikolojide buna ruminasyon denir. Tek başına bir hastalık değildir; ancak uzun sürdüğünde depresyon, anksiyete ve uyku sorunlarıyla yakından ilişkilidir ve günlük yaşamı belirgin şekilde zorlaştırabilir. Sabah gözünüzü açtığınız anda dün söylediğiniz bir cümle aklınıza geliyorsa, bir türlü kapanmayan […]

Giriş Psikoz, kişinin gerçeklikle bağının kısmen ya da tamamen kopmasına yol açan bir belirti grubudur. Psikoz nedir sorusunun en kısa yanıtı şudur: beynin bilgi işleme biçimi geçici olarak değişir, kişi var olmayan sesler duyabilir, görüntüler görebilir veya gerçek olmayan inançlara güçlü biçimde bağlanabilir. Psikoz ne demek? Günlük dilde psikoz, “gerçeği olduğu gibi değerlendirememe hâli” anlamına […]